Zijn er vragen over wachttijden in de zorg? Dan kunnen patiënten of hun naasten terecht bij organisaties als de Consumentenbond, de Patiëntenfederatie en ook de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Zetten we al die vragen op een rij, dan komen al snel verbeterpunten aan het licht voor de hele zorgsector. Een inventarisatie van kansen.

Geen plek? Dat frustreert

Als er niet snel genoeg, of zelfs helemaal geen plek is, raken mensen wanhopig. Dat gebeurt vaak bij medisch-specialistische zorg. Maar met name in de geestelijke gezondheidszorg raken mensen dan ten einde raad. Vooral deze situaties zijn frustrerend:

  • Wat kan iemand doen die al bij verschillende ggz-instellingen is afgewezen?
  • En wanneer iemand niet eens in aanmerking komt voor een plek op de wachtlijst?
  • Of te horen krijgt dat het omzetplafond is bereikt, waardoor de aanbieder geen nieuwe patiënten meer aanneemt?

Doorverwijzen naar de zorgverzekeraar helpt. Zij kunnen voor patiënten bemiddelen bij een zorgaanbieder die wel plek heeft. Mensen die wachten op een ggz-behandeling kunnen per direct praten over hun problemen met MIND Korrelatie. Gezien de vele vragen die patiënten hierover stellen, zijn deze twee oplossingsrichtingen schijnbaar nog onvoldoende bekend bij patiënten. Daar ligt winst.

Zakken op de wachtlijst

Eenmaal op de wachtlijst, verwachten patiënten gestaag te klimmen. Steeds dichter bij een behandeldatum te komen. In praktijk gebeurt het regelmatig dat de wachttijd juist langer wordt. Daar hebben mensen veel vragen over. Ze voelen zich benadeeld.
Bijvoorbeeld:

  • Doordat er behandelaren bij een instelling vertrekken en er dus minder behandelcapaciteit is, moet een patiënt vervolgens nog langer wachten.

  • Een verdubbeling van de wachttijd, omdat later blijkt dat slechts enkele ziekenhuizen de operatie kunnen uitvoeren.

Wat hier vooral helpt is tijdige en goede communicatie met de patiënt. Zodat hij zich betrokken voelt en snapt waarom het gebeurt. En ook hier kan de zorgverzekeraar bemiddelen voor een snellere behandeling bij een andere instelling. Maar als er overal lange wachttijden zijn voor de betreffende behandeling, wordt het ook voor hen last. In dat geval horen wij dit graag. Het helpt ons om beter toezicht te houden op de zorgplicht, en soms blijkt dat de zorgverzekeraar toch iets kan betekenen.

Wachtkamer met mensen
Patiënten willen informatie als zij wachten op zorg

"Noteer als actiepunt: patiënten beter informeren."

Actuele wachttijden

Veel patiënten baseren hun keuze voor een zorgaanbieder op de wachttijden die op de website staan of die hen is meegedeeld. Wanneer ze langer moeten wachten, voelen ze zich misleid.

  • Bij inschrijven krijgt de patiënt te horen dat de wachttijd voor de medisch-specialistische behandeling ongeveer 7 weken zal duren. Hij gaat akkoord. In praktijk moet hij 14 weken wachten.

  • Of iemand belt voor een intakegesprek in de ggz en krijgt te horen dat dit over 2 à 3 weken kan plaatsvinden. Vervolgens blijkt dit 10 weken te duren.

Ook hier helpt communicatie. Wees eerlijk over de werkelijke wachttijd. En leg uit waarom iemand met een bepaalde aandoening misschien langer moet wachten. Adviseer patiënten altijd de gemiddelde wachttijd te controleren op de website van de zorgaanbieder. Over aanvaardbare wachttijden zijn afspraken gemaakt, de treeknormen. Wanneer het toch langer duurt, kan een patiënt klagen bij de aanbieder. Die kan doorverwijzen naar de verzekeraar voor bemiddeling naar een behandelaar die wel eerder tijd heeft. Patiënten kunnen ook zelf hun verzekeraar vragen om wachtlijstbemiddeling.

Zorg in het buitenland

Om de wachtlijsten in Nederland te vermijden, wijkt een aantal patiënten uit naar het buitenland. Ook daarover stellen ze vragen, met name over vergoedingen. Want wordt de operatie of behandeling daar ook vergoed? Dat kan, als in de polisvoorwaarden van de verzekeraar staat dat er een vergoeding van toepassing is bij zorg in het buitenland. Het advies aan de patiënt moet dan ook zijn: ga dit van tevoren na bij je zorgverzekeraar.

De langste wachtrijen

In de geestelijke gezondheidszorg wachten mensen het langst op een behandeling voor autisme of een persoonlijkheid- of angststoornis. Bij medisch-specialistische zorg zijn de wachttijden lang bij allergologie, oogheelkunde, maag- darm- en leverziekten, reumatologie, revalidatiegeneeskunde, pijnbestrijding, neurochirurgie en neurologie. En recentelijk lopen ook de wachtlijsten voor transgenderzorg op.

Initiatieven om wachtlijsten te verkorten

POLL

Wat doet u wanneer u vragen krijgt over wachttijden?