Een lange wachttijd botst met het streven naar toegankelijke zorg. Daar voelt niemand zich senang bij. Om die wachttijden terug te dringen, is een verenigde inspanning nodig van zorgaanbieders, verzekeraars en patiëntenorganisaties. De NZa brengt hen samen en helpt barrières weg te nemen, waarvoor we in 2018 een volle actielijst afwerken. Een update van de voortgang.

Vorig jaar mei brachten we de wachttijden in kaart en lanceerden we ons actieplan per sector. In 2018 doen we er alles aan om die gerichte lijst van maatregelen in praktijk te brengen. In de ggz maakten de brancheorganisaties zelf landelijke afspraken over het terugdringen van de wachttijden. De NZa monitort die.

Volledige transparantie

In de medisch-specialistische zorg, geestelijke gezondheidszorg, en voor de case-manager dementie in de wijkverpleging waren de wachttijden nog niet even inzichtelijk. Dat is wel een randvoorwaarde om ze effectief te bestrijden. Dus hebben we begin dit jaar zorgaanbieders verplicht hun wachttijden te publiceren, zodat verzekeraars en patiënten weten waar ze aan toe zijn. Met effect. We zien dat er steeds meer zicht komt op de omvang en aard van de wachttijden.

"Steeds meer zicht op omvang wachttijden"

Samenwerking cruciaal

Het feitelijke terugdringen van wachttijden vraagt een gezamenlijke inspanning van betrokkenen. Alleen aanbieders en verzekeraars kunnen de wachttijden daadwerkelijk aanpakken. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars vinden elkaar nog niet overal even goed. Maar er zijn sectoren waarin ze steeds dichter tot elkaar komen. De NZa wil partijen met elkaar in gesprek brengen:

  • In de ambulancezorg brachten we alle verzekeraars om tafel. Er vindt nu een constructieve dialoog plaats tussen hen en ambulancediensten. Ze delen best practices.
  • In de wijkverpleging en de ggz formuleerden we verbeterpunten in het contracteerproces. En we stelden een nieuwe regeling op voor casemanagement dementie. Verzekeraars en aanbieders zijn met beide punten al aan de slag.
  • In de medisch-specialistische zorg brachten we verzekeraars op het spoor van vrijgevestigde klinieken. Die contracteren daar nu – beperkte – extra capaciteit.
Optometrist meet oog man
Optometrist doet oogmeting

Best practice: samen werken aan oogheelkunde

Oogheelkunde kampt met lange wachttijden en het werkterrein is versnipperd. Bij een speciale bijeenkomst In Zwolle zaten alle disciplines om tafel: oogartsen, optometristen, verzekeraars, huisartsen, beroeps- en patiëntenorganisaties. Het overleg doorbrak de gebruikelijke routine en er ontstond een vruchtbare dialoog. Het bleek dat de oogarts overbelast is, maar dat de optometrist ruimte heeft. Die taakherschikking gaan we nu mogelijk maken. Ook zijn er andere ideeën voor verbetering, die de betrokkenen zelfstandig oppakken.

Patiënt informeren

Natuurlijk, ketenpartners moeten beter samenwerken om te zorgen dat de juiste zorgvraag zo snel mogelijk op de juiste plek terecht komt. Maar er is nog een kant aan die medaille: de patiënt. Die moet goed geïnformeerd zijn, zodat hij zelf de juiste plek kan vinden. En kan vragen om beschikbare hulp. Ook hiervan komen goede initiatieven op gang.

  • In de medisch-specialistische zorg en in de ggz hebben we aanbieders verplicht om hun patiënten te informeren over de mogelijkheid tot wachttijdbemiddeling door hun zorgverzekeraar, als zij langer dan de treeknormen moeten wachten.
  • Voor langdurige zorg hebben we met zorgkantoren gesproken over hun communicatie met de mensen op de wachtlijst. We organiseerden een bijeenkomst waarin ze onderling best practices delen over registratie en informatieverstrekking.
  • In de geestelijke gezondheidszorg start in overleg met GGZ Nederland, ZN en MIND een gezamenlijke campagne om de burger te informeren over wachtlijstbemiddeling.

(Een animatie. Er schuiven stoelen in beeld. Op één stoel zit een meisje.)

OPGEWEKTE MUZIEK

VOICE-OVER: Of je nu jong bent, oud, rijk of arm: Als je zorg nodig hebt, moet je op tijd goede en betaalbare zorg kunnen krijgen. Daarvoor heb je een zorgverzekering.

(Beeldtitel: Zorgverzekeraar)

VOICE-OVER: Jouw verzekeraar moet zorgen dat deze zorg ook echt beschikbaar is en deze deels of helemaal vergoeden. Dat noemen we zorgplicht.

(Beeldtitel: Zorgplicht)

VOICE-OVER: Maar deze zorgplicht gaat verder dan dat.

(Een man met een rode baard en een pleister op zijn oog staat voor een ziekenhuis.)

VOICE-OVER: Zo kan jouw zorgverzekeraar helpen bij het vinden van een andere zorgaanbieder als je lang moet wachten op een afspraak. Dat noemen we bemiddelen.

(De man staat naast een verpleegkundige voor een ander ziekenhuis.)

Dus kun je bijvoorbeeld pas na 10 weken terecht bij een arts, behandelaar of een verpleeghuis? Neem dan contact op met je zorgverzekeraar of je zorgkantoor. Zij kunnen en willen je namelijk graag helpen om een andere zorgaanbieder te vinden waar je al eerder heen kunt.

Het kan voorkomen dat jouw zorgverzekeraar of zorgkantoor je niet kan helpen. Omdat er bijvoorbeeld overal lange wachttijden zijn voor jouw behandeling. In dat geval horen we graag van je. Jouw melding helpt ons beter toezicht te houden op tijdige zorg.

Want iedere inwoner van Nederland verdient goede, betaalbare en toegankelijke zorg. En daar zetten wij ons samen voor in. Nu en in de toekomst. Meer weten? Bezoek onze website.

(Een getekende skyline met daarboven het logo van de Nederlandse Zorgautoriteit. Beeldtitel: www.nza.nl)

Best practice GGZ Delfland: wachttijd benutten met e-health

Waarom wachten? Die tijd kun je maar beter goed benutten, dachten ze bij GGZ Delfland. Daarom startten ze onder meer een pilot met e-health én begeleiding. Kort na plaatsing op de wachtlijst beoordeelt een triagist de aard van de aanmelding, en beveelt direct enkele e-health modules aan. Dat zijn zelfhulptrainingen die de wachtende zelfstandig kan doen, of onder begeleiding van een basispsycholoog/agoog van GGZ Delfland. Dat geeft direct houvast en de cliënt is alvast in beweging. Een verwachtingsvol initiatief, maar het heeft ook haken en ogen. Zo is de bekostiging nog niet eenvoudig.

Meer weten? Je bent welkom bij Lian de Bruijn via l.debruijn@ggz-delfland.nl.

Meepraten?

Ziet u mogelijkheden om wachttijden in uw sector aan te pakken? Ook behoefte aan zo’n bijeenkomst? Meld het bij de NZa. We helpen u graag op weg.

Telefoon: 088 - 770 8 770

E-mail: info@nza.nl

De rol van de Inspectie

Ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft een rol bij het terugdringen van wachttijden. Zij houdt toezicht op de kwaliteit van zorg. Korrie Louwes is verantwoordelijk voor het domein Maatschappelijke Zorg en betrokken bij de wachttijden ggz: “Volgens de Wkkgz verstaan we onder goede zorg ook tijdige zorg. Zorgaanbieders moeten zich inspannen om behandeling zo spoedig mogelijk te faciliteren. Wanneer een ggz-instelling niet datgene doet wat binnen hun invloedssfeer.

Conclusie

Wachttijden in de zorg zijn helaas nog niet korter geworden dit jaar. Maar er zijn wel lichtpuntjes. In de medisch-specialistische zorg zijn meer patiënten geholpen in de eerste lijn, en er zijn meer patiënten ondergebracht bij een andere aanbieder. Waardoor per saldo de wachttijden iets teruglopen. Dit zet nog onvoldoende zoden aan de dijk. Voor substantieel kortere wachttijden is een collectieve inspanning nodig over de volle breedte van de zorg. Denk aan taakherschikking, e-health, nauwere samenwerking met ketenpartners, en natuurlijk preventie. De eerste aanzet is er.

Download het rapport 'Wachttijdprojecten: tussenstand'