Samen met zorgaanbieders en brancheorganisaties werkt de NZa aan verbeteringen in de bekostiging van de ggz en forensische zorg. De zorgvraag van de patiënt komt centraal te staan en aanbieders kunnen geleverde zorg sneller declareren. Vanaf 2020 moeten de verbeteringen zijn doorgevoerd voor de basis-ggz, gespecialiseerde ggz en forensische zorg.

Martijn van Eckeveld
Martijn van Eckeveld

Complexe dbc's

De verandering is echt nodig. De in 2008 geïntroduceerde dbc’s waren een nuttige eerste stap naar meer inzicht in zorg en gereguleerde marktwerking. Toch hebben ze niet aan de verwachtingen voldaan. Het systeem blijkt te complex, vraagt om veel administratie en de zorgaanbieder kan pas na de behandeling declareren. De zorgvraag en de problematiek van de patiënt staan niet centraal. De ggz-sector vroeg terecht luid om een oplossing en kwam zelf met een andere manier om de zorgvraag in kaart te brengen.

Martijn van Eckeveld leidt namens de NZa het project voor het verbeteren van de bekostiging. Van Eckeveld: “Het was moeilijk om de knelpunten binnen het huidige systeem, de diagnose-behandelcombinaties op te lossen. Allereerst omdat niet de diagnose, maar de zorgvraag centraal moet staan. Veel van de ervaren problemen hebben ook te maken met de systematiek van tijdschrijven en tijdsklassen. Dit kan anders en eenvoudiger. Het voorgestelde zorgclustermodel is voor de patiënt een duidelijke verbetering: die krijgt beter inzicht in de behandeling en de bijbehorende zorgkosten. Of het voor aanbieders ook goed werkt, zijn we nu aan het testen in pilots. Hun ervaringen zijn belangrijk om uiteindelijk samen met zorgaanbieders en zorgverzekeraars te kunnen beslissen hoe de bekostiging er definitief uit komt te zien.”

"De patiënt krijgt beter inzicht in behandeling en zorgkosten"

Wat zijn de voorgestelde verbeteringen?

Het voorgestelde bekostigingsmodel bestaat uit 21 zorgclusters die allemaal staan voor een bepaalde zorgvraag. Elk zorgcluster is begrensd in tijd en geld. Dit biedt de behandelaar en de patiënt duidelijkheid. Ook nieuw is dat de behandelaar op vaste momenten de behandeling of begeleiding met de patiënt evalueert. Is er vooruitgang? En is al duidelijk hoe lang de behandeling gaat duren? Zorgverzekeraars kunnen de juiste zorg tegen reële kosten inkopen. Ook krijgen zij sneller inzicht in uitgaven, doordat zorgaanbieders elke maand kunnen declareren.

Patiënten

Lex Pull werkt als vertegenwoordiger van patiënten mee aan het verbeteren van de bekostiging in de ggz en fz. Hij is arts en psychotherapeut en bovendien ervaringsdeskundige. Pull: “De zorgvraag als uitgangspunt is goed, beter dan de diagnose. De last die de patiënt ervaart is immers waar het om gaat. En wat je er aan kan doen is belangrijker dan wat de patiënt precies heeft. De behandeling moet zo lang duren als nodig is." Volgens Pull zijn voor de patiënt de kosten of het sneller krijgen van een rekening van minder belang. “Die rekening gaat meestal naar de verzekeraar. Veel belangrijker zijn bijvoorbeeld wachttijden, de klik met de behandelaar en duidelijkheid van de behandeling. De patiënt wil graag meedenken over de behandeling. In dat licht hebben de vaste evaluatiemomenten in het zorgclustermodel grote toegevoegde waarde.”

Pilots

Samen met zorgaanbieders test de NZa de voorgestelde verbeteringen in de bekostiging  uitgebreid in de praktijk, ook voor generalistische basis-ggz en forensische zorg. Van Eckeveld: “Dit soort verbeteringen moet je zorgvuldig ontwikkelen, verfijnen en testen, samen met de mensen die ermee moeten gaan werken. Daarom duurt de voorbereiding ook zo lang. Met de pilots willen we ervoor zorgen dat de bekostiging en de praktijk van de zorg zo goed mogelijk op elkaar aansluiten." De pilots om de voorstellen te testen, zijn dan ook essentieel. "We begrijpen dat behandelaars en zorgadministraties het nu heel druk hebben. Het is echter heel belangrijk dat de pilotdeelnemers voldoende en goede data aanleveren, om ervoor te zorgen dat we straks echt een goed werkende manier hebben om de behandelingen en begeleiding in de geestelijke gezondheidszorg en de forensische zorg te bekostigen. Daar worden we allemaal beter van.”

Van Eckeveld: “We passen niet iets aan om de aanpassing; we blijven altijd zoeken naar verbeteringen in de bekostiging om er samen voor te zorgen dat de geestelijke gezondheidszorg goed, toegankelijk en betaalbaar blijft. Nu, en in de toekomst.”

Meer weten?

Kijk voor actuele informatie over het nieuwe model op https://nieuwmodelggzfz.nza.nl.

We hebben goed nieuws: De bekostiging van de ggz gaat op de schop. De dbc's worden afgeschaft en er komt een nieuw model. Dit nieuwe model heeft veel voordelen. 
Het biedt meer inzicht en duidelijkheid voor aanbieders van de zorg, zorgverzekeraars en de patiënt zelf. De zorgvraag van de patiënt staat centraal en aanbieders kunnen makkelijker maatwerk bieden en dit eerder declareren. De patiënt zelf krijgt zo beter inzicht in de behandeling en de daarbij behorende zorgkosten. En zorgverzekeraars kunnen de juiste zorg op het juiste moment tegen zo reële mogelijke kosten inkopen.

Hoe werkt het in de praktijk? Eefje is al enige tijd somber. De huisarts verwijst haar door naar de psycholoog. Deze stelt haar een aantal vragen: heeft ze steun van familie en vrienden? Functioneert ze goed op haar werk en thuis? Heeft ze lichamelijke klachten? Uit de antwoorden blijkt wat de persoonlijke situatie van Eefje is. Op basis van deze antwoorden bepaalt de psycholoog welke zorgcluster het beste past bij de zorgvraag van Eefje. En dus ook welke behandeling.

Dat is nieuw aan het model: er worden in totaal 21 zorgclusters geïntroduceerd die allemaal staan voor een bepaalde zorgvraag. Inclusief bijpassend pakket aan behandelingen. Het gekozen zorgcluster en de behandelactiviteiten zijn begrensd in tijd en geld. Dit biedt voor zowel de psycholoog als Eefje duidelijkheid. Ook voor zorgverzekeraars komt er meer inzicht in de werkelijke uitgaven doordat zorgaanbieders elke maand kunnen declareren.

Ook nieuw in het model is dat de behandelaar op vaste momenten zijn behandeling met zijn patiënt evalueert. Voelt Eefje zich al iets beter, boekt ze vooruitgang? En is al duidelijk hoe lang de behandeling van Eefje nog zal duren?

Het nieuwe model wordt op dit moment uitgebreid in de praktijk getest, ook voor generalistische basis-ggz en forensische zorg. Hier werkt iedereen aan mee. Zo zorgen we er samen voor dat de geestelijke gezondheidszorg goed, toegankelijk en betaalbaar blijft.

Meer weten? Kijk dan op onze website. Beeldtekst: Meer weten? Nieuwmodelggzfz.nl.