Jeroen van Spengen
Jeroen van Spengen, VGZ

Van glucosemeters, orthopedische schoenen tot hoortoestellen, het aanbod aan hulpmiddelen is groot. Maar liefst 2,2 miljoen mensen maken jaarlijks gebruik van een hulpmiddel dat via hun zorgverzekering vergoed wordt. Sommige verzekerden dreigen te verdwalen als ze een hulpmiddel moeten kiezen: hoe vinden ze wat het best bij hen past? En vergoedt de zorgverzekeraar dat of de gemeente? Senior inkoper Jeroen van Spengen vertelt hoe VGZ daarmee omgaat.

Onderzoek naar hulpmiddelen

Onze monitor gaat over de hulpmiddelen die onder de basisverzekering vallen. Hulpmiddelen worden echter niet alleen via de Zorgverzekeringswet vergoed, maar ook vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet langdurige zorg en de Wet werk en inkomen arbeidsvermogen. Soms kunnen mensen op basis van twee wetten recht hebben op een hulpmiddel, bijv de Zvw en de Wlz. VWS heeft onlangs domeinoverstijgend onderzoek laten doen naar de hulpmiddelen die via de Wmo vergoed worden, om in overleg met alle betrokken partijen de knelpunten daar te verbeteren. 

Wij hebben in de monitor hulpmiddelenzorg in kaart gebracht waar de risico’s liggen voor de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de hulpmiddelen. Het gaat dan om hulpmiddelen die rechtstreeks aan mensen worden verstrekt en waar zij vanuit de basisverzekering recht op hebben.

Over het algemeen zijn hulpmiddelen goed beschikbaar en van voldoende kwaliteit. Een knelpunt blijkt echter dat mensen niet goed kunnen vinden op welk hulpmiddel ze recht hebben en wat dat hulpmiddel kost. Er is veel informatie over hulpmiddelen, maar voor verzekerden is het lastig daarin hun weg te vinden. Wij zijn voor de monitor dan ook bij zorgverzekeraars nagegaan wat zij doen om hun verzekerden wegwijs te maken.

Jeroen van Spengen van VGZ: "Wij informeren onze klanten zo volledig mogelijk via onze website. Natuurlijk hebben wij daarnaast ook klantservicemedewerkers aan de telefoon die, gesteund door een enorme kennisbank, alle voorkomende vragen kunnen beantwoorden. Voor klanten die desondanks nog vragen of twijfels houden is persoonlijk zorgadvies mogelijk. Onze zorgadviseurs bekijken de situatie van de klant, geven persoonlijk advies en begeleiden waar nodig."

Geen vaste tarieven voor hulpmiddelen

Jaarlijks geven we aan hulpmiddelen in de Zvw zo’n € 1,5 miljard uit. Hulpmiddelen zijn een aparte categorie in de zorg. De NZa stelt hier geen tarieven voor vast, maar we kijken wel of patiënten het hulpmiddel krijgen dat ze nodig hebben. Voor verzekeraars is de inkoop anders dan in andere sectoren omdat zij voornamelijk producten inkopen en minder vaak diensten.

Digitaal of niet?

Mensen hebben recht op een hulpmiddel dat past bij hun individuele situatie en behoefte. Maar dat kan natuurlijk per persoon verschillen. Niet iedereen is even handig met digitale media, en kan bijvoorbeeld via een tablet of telefoon bloedwaarden doorgeven. Verzekeraars blijken steeds vaker gebruik te maken van standaardhulpmiddelen voor bepaalde categorieën patiënten. Dit biedt zorgverzekeraars en zorgaanbieders houvast, maar kan voor een individuele patiënt betekenen dat hij een hulpmiddel krijgt dat minder goed bij hem past.

Winny Toersen, senior adviseur patiëntenbelang van Patiëntenfederatie Nederland:
‘’Maatwerk is belangrijk. Dus moet je bij het vinden van een passend hulpmiddel het functioneren van de gebruiker centraal zetten.’’

VGZ wil graag weten wat er leeft onder hun verzekerden. Van Spengen: "Wij vinden het belangrijk om de ideeën en standpunten van onze klanten mee te nemen in ons zorginkoopbeleid. Wij gebruiken daarvoor diverse informatiebronnen. Zo hebben wij, waar mogelijk, voorafgaand aan nieuwe inkooptrajecten contact met patiëntenorganisaties. Sommige deelmarkten kennen zelfs heel specifieke patiëntenorganisaties. Maar we maken ook gebruik van markt -en evaluatieonderzoek, patiëntwaarderingen op Zorgkaart Nederland (www.zorgkaartnederland.nl) en data die we krijgen via onze afdelingen Klantcontact, Klachtenmanagement en Zorgadvies & Bemiddeling. Daarnaast hebben wij, als coöperatie, een ledenraad die gevraagd en ongevraagd adviseert over zaken die voor onze klanten van belang zijn, zoals zorg, gezondheid, klantwaardering, zorginkoopbeleid en actuele maatschappelijke onderwerpen."

Nieuwste snufjes?

Medische hulpmiddelen vormen een sector waar innovatie een grote rol speelt. Chatten met de wijkverpleegkundige, monitoring op afstand, het kan allemaal. Zorgverzekeraars kunnen die innovatieve zorg actiever inkopen. "VGZ staat open voor nieuwe snufjes", zegt Van Spengen. "Samen met zorgaanbieders, belangenorganisaties, patiënten en verzekerden zijn we continu op zoek naar innovaties die de kwaliteit van zorg voor patiënten verbeteren en tegelijkertijd de kosten van behandelingen verlagen (good practices). Wij noemen dit: Zinnige Zorg. Onze afdeling Innovatie verzamelt good practices via drie verschillende stromen:

• door aanbieders te ondersteunen bij het verder brengen van initiatieven (leertuinen);

• door zorgverleners die vooroplopen een podium te geven zodat aanbieders van elkaar kunnen leren;

• door klanten te betrekken bij wat zij onder slimmere, betere en betaalbare zorg verstaan op basis van hun behoeften en ervaringen."

Check de voorbeelden van innovatieve zorg op het Zinnige Zorg Loket van VGZ.