Soms hebben mensen tijdelijk extra of andere zorg nodig, om daarna thuis te kunnen wonen. Bijvoorbeeld door een ongeluk, na een operatie of omdat er tijdelijk andere problemen zijn.

Om de kortdurende zorg voor kwetsbare groepen beter te organiseren, werken Actiz, Zorgverzekeraars Nederland, de Nederlandse Zorgautoriteit en het ministerie van VWS nauw samen. Op 28 juni spraken zij met 175 zorgaanbieders en belanghebbenden over de mogelijkheden voor lokale afspraken en de toekomst van de kortdurende zorg. 

Ronald Buijs, voorzitter kerngroep revalidatie en herstel Actiz
Ronald Buijs, Actiz

Ronald Buijs, Actiz: “Tussen nu en 2040 verdubbelt het aantal 75-plussers en verdriedubbelt het aantal 85-plussers. Het is dan ook vijf voor twaalf om de kortdurende zorg anders in te richten. Onderzoek van Fluent uit 2017 liet zien dat ruim 300.000 mensen na een bezoek aan de spoedeisende hulp onnodig in een ziekenhuisbed zijn beland." 

Ruimte voor maatwerkafspraken

De NZa biedt op verschillende manieren ruimte aan zorgaanbieders en zorgverzekeraars om maatwerkafspraken te maken voor het verbeteren van de kortdurende zorg in de regio. Dat kan bijvoorbeeld via een experiment of proeftuin. Lees de opties in de Wegwijzer voor experimenten in de kortdurende zorg.

Nieuw: proeftuin kortdurende zorg

Nieuw is de mogelijkheid per 2020 om een proeftuin voor de kortdurende zorg te starten. Deze proeftuin is mogelijk als zorgaanbieders en zorgverzekeraars afspraken willen maken over een combinatie van 2 of meer zorgsoorten (elv, gzsp en grz). De zorgaanbieder en zorgverzekeraar maken voor maximaal 5 jaar afspraken over de inhoud van de te leveren zorg, de declaratie-eenheid, de duur en de hoogte van het tarief.  

Zorgaanbieders en zorgverzekeraars vullen daarnaast ook gezamenlijk het meldingsformulier in en sturen deze naar de NZa. 

Wat is kortdurende zorg?

  • Eerstelijnsverblijf (elv). Dit is een tijdelijk, medisch noodzakelijk verblijf voor mensen die niet in aanmerking komen voor medisch-specialistische zorg, maar ook niet naar huis kunnen.
  • Geneeskundige zorg voor specifieke doelgroepen (gzsp). Dit is zorg aan huis of op locatie onder verantwoordelijkheid van een specialist ouderengeneeskunde of arts verstandelijke gehandicaptenzorg.
  • Geriatrische revalidatiezorg (grz). Dit is zorg aan ouderen door een specialist ouderengeneeskunde. Bijvoorbeeld na opname in het ziekenhuis of door een acute afname van zelfredzaamheid.

Om de artsenfunctie in de eerste lijn te versterken, wordt per 2020 de zorg door de specialist ouderengeneeskunde en de arts verstandelijk gehandicaptenzorg overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet. Meer informatie hierover leest u in de Informatiekaart geneeskundige zorg voor specifieke doelgroepen (gzsp).

Naast bovenstaande vormen van kortdurende zorg, is ook de regionale coördinatiefunctie in ontwikkeling. Deze coördinatiefunctie heeft als doel om de toeleiding naar de verschillende vormen van zorg te organiseren. ActiZ en ZN hebben gezamenlijk een leidraad met de minimale  functionaliteiten opgesteld. VWS, NZa, ZN en ActiZ zijn met elkaar in gesprek om de structurele bekostiging van deze coördinatiepunten goed vorm te geven.

Eline Kogel van de NZa
Eline de Kogel, projectleider kortdurende zorg NZa

Kortdurende zorg optimaal organiseren over de grenzen heen
Eline de Kogel, NZa: “De proeftuin en andere experimenten maken het mogelijk om oplossingen te vinden over de grenzen van de bestaande zorgvormen en regels heen. Wij bekijken aan de hand van de meldingsformulieren en resultaten van de experimenten of we deze zorg structureel kunnen opnemen in landelijk beleid. Het is daarbij altijd zoeken naar een balans tussen houvast door landelijke kaders en ruimte voor flexibiliteit. Het is nu eerst belangrijk dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars de experimenten gaan starten en goede voorbeelden met elkaar delen. Wij zullen daarbij helpen.”

Margreet Hofstede, beleidscoördinator ministerie van VWS
Margreet Hofstede, beleidscoördinator ministerie van VWS

Proeftuinen zorgen voor inzicht
Margreet Hofstede, VWS: “Er is inzicht nodig om verder te komen in de kortdurende zorg en om te kunnen kijken of we de aanspraken op zorg moeten aanpassen. Waar houdt herstel op en begint reactivering en revalidatie? Wanneer pas je ambulante behandeling toe en wat is zorg in de eerste lijn? De proeftuinen en experimenten kunnen daarbij helpen. Aan de hand van die inzichten en uitkomsten, kunnen de beroepsgroepen een integraal kwaliteitskader ontwikkelen voor deze kortdurende zorg”.

“De proeftuin en experimenten maken het mogelijk om kortdurende zorg in de regio optimaal te organiseren over de grenzen van de bestaande zorgvormen en regels heen"

Rob Tips, zorginkoper elv-grz-gzsp CZ
Rob Tips, zorginkoper elv-grz-gzsp CZ

In gesprek op basis van data
Rob Tips, CZ: “Er komt veel op ons af de komende tijd. We zullen met elkaar het gesprek moeten aangaan, maar dan wel op basis van data. Wie zijn de ‘kwetsbare ouderen’ bijvoorbeeld, over wie hebben we het dan en waar komen ze daadwerkelijk terecht? Een te groot deel komt nu in het ziekenhuis terecht, maar een deel verdwaalt ook in alle hokjes van de kortdurende zorg. We zullen dus nieuwe zorgconcepten moeten ontwikkelen, met een regionale aanpak, gebruik makend van e-health en hulpmiddelen. Er is al veel, maar wat werkt wel en wat niet? Als we meer gegevens met elkaar delen, bijvoorbeeld via een transparantieportaal, dan kunnen we veel van elkaar leren.”